Damar Hastalıkları

Kol Damarlarının Hastalıkları

Özet:
Kol atar damarlarında tıkanıklık çok sık karşılaşılan bir hastalık olmamakla beraber, daha çok sigara içen ve 60 yaş üzerindeki kişilerde kola giden atar damarları tutar. En yaygın kol damar hastalığı nedeni damar sertliğidir (ateroskleroz). Bununla beraber diğer sık rastlanabilen nedenler Buerger hastalığı, Takayasu hastalığı, Raynaud fenomeni, torasik outlet sendromu, kola pıhtı atması (tromboembolizm) dir. En yaygın şikayet kolun çalıştıkça ağrıması, kramp girmesi ağrılık hissi, rahatsızlık hissi ve yorgunluktur. Kol atar damarlarının hastalıklarında tedavi tıkanıklığın nedeni, yeri ve şikayetlerin ciddiyetine göre planlanır.

Tedavi ilaç tedavisi (kanın pıhtılaşmasını yavaşlatan ilaçlar), tıkalı damarlara yönelik bypass ameliyatları ve nadiren sempatektomi şeklinde yapılabilmektedir.

Daha fazla bilgi:
Kol atar damarlarında tıkanıklık çok sık karşılaşılan bir hastalık olmamakla beraber, daha çok sigara içen ve 60 yaş üzerindeki kişilerde kola giden atar damarları tutar. Kol damarları kalp ile parmaklar arasında her hangi bir seviyede tıkanabilir. Genellikle yavaş ilerler.

Belirtiler:
En yaygın şikayet kolun çalıştıkça ağrıması, kramp girmesi ağrılık hissi, rahatsızlık hissi ve yorgunluktur. Genellikle istirahatte iken şikayet olmaz.

Diğer belirtiler.

• Ağrı ve renk değişikliği
• Soğuğa aşırı hassasiyet,
• Nabızların alınmayışı,
• Adalelerin zayıflaması
• Soluk ve soğuk deri,
• Mor ve yavaş uzayan tırnaklar
• Yavaş uzayan ve seyrek el sırtı kılları,
• Yaralar ve gangren

Nedenler:
En yaygın kol damar hastalığı nedeni damar sertliğidir (ateroskleroz). Bununla beraber diğer sık rastlanabilen nedenler Buerger hastalığı, Takayasu hastalığı, Raynaud fenomeni, torasik outlet sendromu, kola pıhtı atması (tromboembolizm) dir.

Diğer daha az rastlanan hastalıklar donuk, hipotenar hammer sendromu, ve meme kanseri için yapılan ışın tedavisidir.

Kol damarlarında tıkanıklık daha çok sigara içen, yaşlı, erkek, şeker hastalığı olan, hipertansiyonu ve kanda yüksek kolesterol düzeyi olan kişilerde gelişmektedir.

Tanı:
Yukarıdaki şikayetleri tanımlayan hastalarda kol yada eldeki nabızların azalmış yada alınamıyor olması kol atar damarlarındaki tıkanıklığı düşündürür. Bu hastalarda koldan ölçülen kan basıncında iki kol arasında fark vardır.

Tanıda kullanılacak diğer yöntemler dubleks yada renkli Doppler ultrasonografi, bilgisayarlı tomografik yada manyetik rezonans anjiografi ve anjiografidir.

Tedavi:
Kol atar damarlarının hastalıklarında tedavi tıkanıklığın nedeni, yeri ve şikayetlerin ciddiyetine göre planlanır. Tedavi ilaç tedavisi (kanın pıhtılaşmasını yavaşlatan ilaçlar), tıkalı damarlara yönelik bypass ameliyatları ve nadiren sempatektomi şeklinde yapılabilmektedir.

Bu tedavinin yanında varsa hipertansiyon, yüksek kolesterol ve şeker hastalığı tedavi edilmeli, sigara kesilmelidir.

Yaşam tarzındaki değişiklikler:
Her ne kadar çok çeşitli tedavi yöntemleri olmakla beraber en önemli konu tıkanıklığın nedeni olan hastalığın -ki en sık neden damar sertliğidir- gelişiminin yavaşlatılmasıdır.  Bunun için öncelikle uygun egzersizle beraber, sigara kesilmeli, kolesterol düzeyi düşürülüp, yüksek kolesterollü gıdalardan sakınılmalıdır.

Sık sorulan sorular